حاصل مىشود . شايد تفكر يك ساعت ابوابى از معارف به روى سالك بگشايد كه عبادت هفتاد سال نگشايد يا انسان را چنان متذكر محبوب نمايد كه از مشقت‌ها و زحمت‌هاى چندين ساله اين مطلوب حاصل نشود . و بدان اى عزيز كه تذكر از محبوب و به ياد معبود به سر بردن نتيجه‌هاى بسيارى براى عموم طبقات دارد : اما براى كمّل و اوليا و عرفا ، كه خود آن ، غايت آمال آنهاست و در سايهء آن به وصال جمال محبوب خود رسند . هَنيئاً لَهُمْ . و اما براى عامه و متوسطين بهترين مُصلحات اخلاقى و اعمالى و ظاهرى و باطنى است . انسان اگر در جميع احوال و پيشامدها به ياد حق تعالى باشد و خود را در پيشگاه آن ذات مقدس حاضر ببيند ، البته از امورى كه خلاف رضاى اوست خوددارى كند و نفس را از سركشى جلوگيرى كند . اين همه مصيبات و گرفتارى به دست نفس امّاره و شيطان رجيم از غفلت از ياد حق و عذاب و عقاب اوست . غفلت از حق كدورت قلب را زياد كند و نفس و شيطان را بر انسان چيره كند و مفاسد را روز افزون كند ؛ و تذكر و يادآورى از حق دل را صفا دهد و قلب را صيقلى نمايد و جلوه گاه محبوب كند ، و روح را تصفيه نمايد و خالص كند و از قيد اسارت نفس انسان را براند ؛ و حبّ دنيا [ را كه ] منشأ خطيئات و سرچشمهء سيّئات است از دل بيرون كند ؛ و همّ را همّ واحد كند و دل را براى ورود صاحب منزلْ پاك و پاكيزه نمايد . پس اى عزيز ، در راه ذكر و ياد محبوب تحمل مشاقّ هر چه بكنى كم كردى . دل را عادت بده به ياد محبوب ، بلكه به خواست خدا صورت قلبْ صورت ذكر حق شود ، و كلمهء طيبهء لا إله إلّااللَّه صورت اخيره و كمال اقصاى نفس گردد ؛ كه از اين زادى بهتر براى سلوك الى اللَّه و مُصلحى نيكوتر براى معايب نفس و راهبرى خوبتر در معارف الهيه يافت نشود . پس اگر طالب كمالات صوريه و معنويه هستى و سالك طريق آخرت و مسافر و مهاجر الى اللَّه هستى ، قلب را عادت بده به تذكر محبوب و دل را عجين كن با ياد حق تبارك و تعالى .